Özel Teknelerde Yeni Dönem: ADB Sistemi, Eğitim Süreci ve Denetim Kuralları Güncellendi

17 Temmuz 2026’da yürürlüğe girecek yeni düzenleme ile amatör denizci belgeleri ADB 10 ve ADB 24 olarak yeniden yapılandırılırken, eğitim, sınav, yetkilendirme, emniyet donanımı ve idari yaptırımlar daha net ve denetlenebilir hale getirildi.

Özel teknelerin donatımı ve özel tekneleri kullanacak kişilerin yeterliklerine ilişkin yönetmelikte önemli değişiklikler yapıldı. 17 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik yönetmeliği, 17 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Yeni düzenleme; amatör denizci belgesi sistemi, eğitim ve sınav süreçleri, özel teknelerin kullanım esasları, emniyet donanımı yükümlülükleri ve idari yaptırımlar bakımından kapsamlı yenilikler içeriyor.

Düzenleme kapsamında Amatör Denizci Belgesi sistemi, tekne boyuna göre iki ayrı belge türü altında toplandı. Buna göre ADB 10, tam boyu 10 metreye kadar olan özel teknelerin sevk ve idaresi için düzenlenecek. Bu belge için 16 yaşından gün almış olmak yeterli olacak. ADB 24 ise gövde boyu 24 metreye kadar olan özel teknelerde zorunlu olacak. ADB 24’e başvurabilmek için en az 18 yaşında olmak ve en az 12 ay süreyle ADB 10 sahibi olmak gerekecek.

Yeni yönetmelikle birlikte ADB alım süreci de daha açık bir yapıya kavuşturuldu. Adayların teorik eğitimi Amatör Denizci Bilgi Sistemi üzerinden çevrimiçi tamamlaması, ardından 90 gün içinde uygulama eğitimine katılması ve sonrasında çevrimiçi sınavda 100 üzerinden en az 70 puan alması gerekecek.

Mevcut ADB sahipleri için de geçiş rejimi belirlendi. Yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra beş yıl içinde ADB 24 teorik eğitimini tamamlayarak belgelerini yenilemeyen mevcut belge sahiplerinin belgeleri, ADB 10 belgesine denk kabul edilecek.

Özel teknelerin üçüncü kişilere kullandırılması da yeni düzenlemeyle resmi bir çerçeveye bağlandı. Eş ve çocuklar hariç olmak üzere, teknenin başka bir kişi tarafından kullanılabilmesi için noter veya liman başkanlığı onaylı yetki yazısı düzenlenmesi gerekecek.

Yönetmelik, teknede bulunabilecek kişi sayısına ilişkin esasları da netleştirdi. Uygunluk beyanı bulunan teknelerde belgede yer alan kapasite dikkate alınacak. Uygunluk beyanı bulunmayan teknelerde ise her metre için bir kişi kuralı uygulanacak ve bu sayı her durumda 12 kişiyi geçemeyecek.

Emniyet donanımı yükümlülükleri de yönetmeliğin ekinde doğrudan düzenlendi. Gerekli emniyet donanımının teknede bulunmaması halinde teknenin seyrine izin verilmeyecek ve tekne sahibine metre bazlı idari para cezası uygulanacak.

Yeni düzenleme ile ADB’nin fiziki olarak taşınması zorunluluğu da fiilen kaldırıldı. e-Devlet üzerinden alınan kare kodlu çıktı, denetimlerde ADB yerine geçerli kabul edilecek.

İdari yaptırımlar ise özellikle belgesiz kullanım, belge-tekne uyumsuzluğu, alkollü seyir, ticari kullanım yasağına aykırılık ve seyir emniyetini tehlikeye düşüren davranışlar açısından ağırlaştırıldı. Belge olmadan tekne kullanılması, askıda olan belgeyle seyir yapılması veya sahip olunan belgenin izin verdiği tekne boyunun üzerinde bir teknenin kullanılması ayrı ihlaller olarak değerlendirilecek.

Yabancı ülkeler tarafından düzenlenen özel tekne kullanım belgeleri ise mütekabiliyet esasına göre kabul edilebilecek. Bu belgelerin denkliği İdare tarafından değerlendirilecek; liman başkanlıkları, belgenin geçerliliği veya gerçekliği konusunda şüphe oluşması halinde doğrulama talep edebilecek.

Yeni yönetmelik, özel tekne kullanımında kuralları daha dijital, net ve yaptırımla desteklenen bir yapıya kavuşturmayı hedefliyor. Kurallara uygun faaliyet gösteren amatör denizciler açısından günlük uygulama büyük ölçüde korunurken, belge türü ile tekne boyu uyumu, yetkilendirme ve emniyet donanımı konularında sorumlulukların daha belirgin hale geldiği görülüyor.